نگهداری یک کتاب در هر صورتی، اغلب آسان‌تر از حفظ محتوای آن است. این تجربه که یک کتاب توی قفسه یا دست، خوانده یا نخوانده، از هر نوع ارتباط اینترنتی با آن بهتر است را درست باید آن دسته از مشتریان فروشگاه اینترنتی کتاب آمازون به دست آورند، که تاکنون برداشتی جز این داشتند؛ چرا که آخر هفته گذشته تعداد بی‌شماری از آن‌ها از خواب كه بیدار شدند و دستگاه Kindle[1] خود را روشن کردند، با این پیام مواجه شدند که کلاسیک‌های جرج اورول یعنی «1984» و «مزرعه حیوانات» از فروشگاه Kindle حذف و اطلاعات مربوط به آن‌ها از روی کتابخوان الکترونیکی‌شان پاک شده است. پولی که مشتریان بابت دانلود پرداخت کرده‌اند (99 سنت) هم مسترد خواهد شد. به جای هرگونه توضیحی، تنها به ذکر این نکته اکتفا شده بود که هرچند به ندرت پیش می‌آید، اما ناشران می‌توانند کتاب‌هایشان را از فروشگاه Kindle پس بگیرند.

ظاهرا بحث بر سر کالای غیرمجازی است که از طرف خود آمازون هم مجوز فروش ندارد. به همین سرعت رابطه بین خواننده و کتاب می‌تواند اجباراَ پایان پذیرد؛ آن هم بخصوص از طرف واسطه آن. باید در نظر بگیرید که شب از فکر یک اثر خوشحال به خواب می‌روید و صبح روز بعد کتاب ناپدید شده و به جای آن چند سکه توی قفسه قرار دارد! در Kindle خسارت وارده همه‌جانبه است؛ چون با اطلاعات مربوط به کتاب، تمام علامت‌گذاری‌های شخصی و حاشیه‌نویسی‌ها هم در قعر دخمه خاطره ناپدید می‌شوند. جایی که شصت سال پیش همان‌طور که در اثر اورول شهرت دارد، هر چیزی که تهدیدی بر رسوایی برادر بزرگ به حساب می‌آمد، درون آن ریخته می‌شد. این‌که در این بین درست آثار اورول حذف شدند و نتیجتاً ریسک خوانندگان شیشه‌ای برملا شد، کم خالی از طنز نیست! حتی اگر خوانندگان از تجربیات مشابهی در مورد آثار ادبیات توطئه از Ayn Rand گرفته تا Harry Potter گزارش دهند.

تند خوانی
حال سؤالی که بیش از هر چیز برای کاربران مطرح می‌شود، این است که چطور می‌توان به سیستم حقه زد. یکی توصیه می‌کند که کتاب را نه‌تنها باید روی Kindle دانلود، بلکه همیشه نسخه‌ای از آن را در محل دیگری از کامپیوتر ذخیره کرد. عده دیگری خشمگینانه یادآور می‌شوند که مجاز به نگهداری کتابی که پولش پس گرفته شده، نیستی. آنچه بیش از هر چیز روشن می‌شود، این است که کتاب الکترونیک را برخلاف دیگر کتاب‌های گوشت‌وخون‌دار - یعنی از جنس کاغذ و پارچه - نمی‌توان احتمالاً هیچ‌وقت از آن خود دانست. چرا که وقتی امکان فنی به‌روزنمایی وجود دارد، امکان حذف مطالب نامطلوب نیز هست. برخلاف یک کتاب معتبر اصل، یک کتاب الکترونیک را بعد از مطالعه نه می‌توان قرض داد، نه هدیه و یا فروخت؛ و حتی اعتمادی نیست که تا چند روز، ماه یا سال دیگر اصلاً وجود داشته باشد. در مقابل، تنها سریع خواندن به‌كار مي‌آيد؛ چون با سرعتی که آمازون پاک می‌کند، نمی‌توان حتی کتاب‌های بد را به فراموشی سپرد!

منبع: Frankfurter Allgemeine Zeitung

[1] کتابخوان الکترونیکی آمازون